یکی از اجزای سلامت جنسی، خودانگاره تناسلی و جنسی  می باشد که به معنای نگرش، احساسات و باور زنان در مورد اندام تناسلیشان است که از عوامل موثر در رابطه جنسی به حساب می آید و اجزای آن شامل؛ بو، ظاهر و عملکرد اندام تناسلی است. این مفهوم اولین بار توسط والتنر در سال 1840 مطرح شد که آن را به عنوان مؤلفه ای از هویت جنسی می دانست.

خودانگاره تناسلی چه  نقش مهمی در سلامت جنسی زنان ایفا می کنه؟ 

می تواند نگرشهای فرد را نسبت به احساسات و افکار او در مورد اندام تناسلی اش را بیان کند. این تصویر می تواند تحت تأثیر عواملی مانند؛ رشد فیزیکی، تعامل فرد با محیط اجتماعی، حوادث، آسیب های جسمی و آسیب به دستگاه تناسلی، اعتماد به نفس پایین، نارضایتی از ظاهر فیزیکی بدن، سوءاستفاده جنسی و عوامل جسمی و عاطفی باشد که باعث نگرانی نسبت به تصویر دستگاه تناسلی می شود. خودانگاره تناسلی به شدت تحت تأثیر خانواده، رسانه ها و دوستان قرار می‏گیرد.

خودانگاره ی جنسی زنان

کسانی که از اندام جنسی خود احساس شرم می کنند ممکن است اختلال عملکرد جنسی را تجربه کنند و ممکن است فقط در تاریکی بتوانند رابطه جنسی داشته باشند و به شریک زندگی خود اجازه لمس یا دیدن بدنشان را ندهند.

تحقیقات مختلف نشان می دهد که خودانگاره ی تناسلی با رضایت جنسی، عملکرد جنسی و میزان سوق به استفاده از جراحی و لوازم آرایشی برای تغییر ظاهر اندام تناسلی ارتباط دارد (صباغان و همکاران، 2021).

در دهه گذشته سیر افزایشی در جراحی های زیبایی اندام تناسلی وجود داشته است که رایج ترین آن لابیاپلاستی است (شمیتز و رووِن، 2021).

عوامل مؤثر بر خودانگاره ی تناسلی

– تصویر بدنی-

– از دست دادن اعضای بدن-

– عملکرد جنسی-

– اقداماتی که برای بهداشت تناسلی انجام می گیرد.-

– عفونت های واژن-

– فرهنگ-

-چاقی-

-دوره های رشد-

-رسانه ها-

راهکار های  مؤثر در بهبود خودانگاره ی تناسلی 

مداخلات موثر بر خودانگاره تناسلی به سه طبقه مداخلات تقسیم بندی شدند:

.1  آموزشی

.2  ورزشی 

.3  مشاوره ای

مداخلات  آموزشی : 

آموزش جنسی می تواند شامل مواردی همچون؛ آموزش آناتومی و فیزیولوژی دستگاه تناسلی زن و مرد، آشنایی با چرخه پاسخ جنسی، اشتباهات رایج جنسی و باورهای نادرست، شناخت محرک های جنسی خود و شریک زندگی، تکنیک های ریلکسیشن، تمرینات کگل، پوزیشنهای جنسی، اهمیت پیشنوازی در رابطه و آموزش فواید رابطه جنسی از نظر روحی و جسمی، آموزش آرمیدگی و خودابرازی جنسی، بازسازی شناختی افکار ناکارآمد، خودگویی مثبت و صمیمیت جنسی و غیره باشد

 باید به این نکته توجه داشت که متأسفانه ما در جامعه ای زندگی می کنیم که باورهای غلطی را پرورش میدهند، به همین دلیل بازآموزی بیماران جهت عملکرد جنسی مطلوب کار آسانی نیست؛ بنابراین باورهای نادرست و غیرواقع بینانه وارد درمان شده و به تغییر مقاوم هستند. بنابراین در طی آموزش به هر سبکی باید سعی کرد تا اطلاعات نادرست را اصلاح نمود و باورهای غلط را ریشه کن کرد.

مداخلات ورزشی : 

مداخلات ورزشی با توجه به وقتگیر نبودن و ارزان بودن، امروزه به عنوان یک روش درمانی مورد توجه قرارگرفته است. تمرینات ورزشی مانند؛ چی کونگ و پیلاتس بر خودانگاره تناسلی زنان موثر بوده است. از آنجایی که ورزشهای استقامتی و هوازی یوگا و پیلاتس بنظر میرسد بتواند بر نحوه نگرش زنان به تصویر بدنی و سلامت روانی و شاخص های مرتبط تأثیرگذار باشد، پس میتواند به عنوان یک درمان کمکی دردرمان خودانگاره تناسلی منفی نیز موثر باشد.

مداخلات مشاوره ای : 

مداخلات ورزشی با توجه به وقتگیر نبودن و ارزان بودن، امروزه به عنوان یک روش درمانی مورد توجه قرارگرفته است. تمرینات ورزشی مانند؛ چی کونگ و پیلاتس بر خودانگاره تناسلی زنان موثر بوده است. از آنجایی که ورزشهای استقامتی و هوازی یوگا و پیلاتس بنظر میرسد بتواند بر نحوه نگرش زنان به تصویر بدنی و سلامت روانی و شاخص های مرتبط تأثیرگذار باشد، پس میتواند به عنوان یک درمان کمکی دردرمان خودانگاره تناسلی منفی نیز موثر باشد.

ACT  مهارت های روانشناختی را به انسان می آموزد تا بتواند افکار و احساسات دردآور را بپذیرد و تحمل کند. می تواند سبب بهبود خودآگاهی و پذیرش آناتومی طبیعی بدن توسط فرد شده و باعث افزایش رضایت فرد از اندام تناسلی، رضایت جنسی و کاهش ناراحتی، شرم و اضطراب زنان از اندام تناسلی آنان گردد (شهریاری و همکاران، 1402).

نتیجه گیری :

خودانگاره‏ی تناسلی و جنسی  منفی با سلامت زنان و اقدامات مراقبتی آنها گره می خورد. ملاک های زیبایی که در رسانه ها، فرهنگ عمومی و آموزش های عمومی به زنان داده می شود، نقش مهمی در بیان تصویر ایده آل از جسمشان دارد. به نظر می رسد توجه بیش از اندازه به تصویری خاص از اندام تناسلی این تصور را در اغلب زنان ایجاد کرده که برای داشتن جذابیت و عملکرد جنسی مطلوب نیازمند تغییر به وسیله‏ی لوازم آرایشی و یا جراحی هستند.

لذا تلاش های آگاهان و متخصصان در این حیطه اهمیت روزافزون می یابد. با آموزش کافی، علمی و اصولی می توان تصویر بدن و خودانگاره‏ی تناسلی زنان را افزایش داد، از اعمال جراحی غیرضروری جلوگیری کرد، عملکرد جنسی، رضایت جنسی، اعتماد به نفس جنسی و کیفیت زندگی افراد را افزایش داد. به نظر می رسد نیاز به مطالعات تجربی و کیفی بیشتری است تا بتواند نظرات و تجربیات فردی زنان ما را در مورد این موضوع آشکار کند و راهگشایی برای یک برنامه‏ریزی جامع باشد.

برای آگاهی بیشترتون میتونید از مقاله رایج ترین اختلالات جنسی استفاده کنید تا کلی آگاهی تون رو نسبت به اختلالات  جنسی بالا ببره .

اگر در زمینه خودانگاری جنسی و مشکلات جنسی نیاز به صحبت با یک متخصص داشتید ، میتونید از صفحه معرفی درمانگران ، با سکس تراپیست ارتباط بگیرید و  با خیالی آسوده در مورد  مشکلتون صحبت کنید .